چشم انداز کریدورهای ترانزیتی و تاثیر آن بر فعالیت های شرکت سینا

130
telegram nokhbegan-start
چشم انداز کریدورهای ترانزیتی و تاثیر آن بر فعالیت های شرکت سیناReviewed by شقایق فرهادی پور on Sep 16Rating:

ایران از جمله کشورهایی است که به لحاظ موقعیت جغرافیایی بسیار مناسبش از مزیت ترانزیتی بهره مند می باشد و می تواند با گسترش شبکه حمل و نقل و ارتباط خود در راستای درآمدهای ارزی و ارتقای موقعیت استراتژیک خود در منطقه به نحو مطلوب از این مزیت استفاده کند . با توجه به دسترسی ایران به آب های آزاد کریدورهای منتهی به بنادر ایران از اهمیت زیادی برخوردار می باشند. و توسعه شبکه حمل نقل به خصوص حمل و نقل ریلی در این کریدورها تاثیر قابل توجهی بر حجم فعالیت این بنادر خواهد داشت.

شرکت سینا یکی از شرکت های فعال در حوزه خدمات بندری می باشد که در اسفند ماه سال 66 با نام شرکت بنیاد بار انداز به منظور انجام عملیات تخلیه، بارگیری و خدمات بندری محصولات وارداتی در بنادر گمرکات کشور توسط بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی تاسیس گردید. و با سرمایه اولیه چهار میلیون تومان به ثیت رسیدو فعالیت خود را آغار نموده ، شرکت در طی 25 سال فعالیت 6 مرحله افزایش سرمایه داده است و سرمایه فعلی آن 167.000 میلیون ریال می باشد.


خبر مهم : نخبگان 6 پرشد و پذیرش دوره 7 نخبگان بورس شروع شد

پذیرش دوره نخبگان بورس 6  مجموعه خانه سرمایه تمام شد و ظرفیت این دوره پرشد . اما پذیرش دوره هفتم و آخرین دوره نخبگان بورس  سال 95 (دوره هفتم ) با رویکردی جدید در زمان برگزاری آغاز شد . برای اطلاعات بیشتر آشنایی بیشتر با این دوره می توانید عبارت " نخبگان" را به 5000100090 ارسال نمایید و یا اینجا کلیک کنید و در صفحه دوره فرم پذیرش را پر نمایید.
 

در حال حاضر این شرکت تنها اپراتور تخلیه و بارگیری کالا در بنادر بوشهر و نوشهر بوده و صد درصد عملیات این بنادر و بیش از 50% عملیات بندر امام خمینی را بر عهده داشته و همچنین قرارداد 25 ساله کانتینری در بندر بوشهر که از ابتدای سال 90 آغاز گردیده و قراردا یکساله در خصوص ارائه خدمات کانتینری در ترمینال شماره 2 پایانه کانتینری بندر شهید رجایی که اخیرا این قرارداد تا پایان سال 94 تمدید شده است ، را دارا می باشد. لازم به ذکر است در سال 88 ساخت و بهره برداری از ترمینال نفتی بندر امام نیز طی یک قرارداد 25 ساله در قالب BOT به این شرکت واگذار گردیده است. در ادامه نگاهی خواهیم داشت به چشم انداز کریدورهای ترانزیتی منتهی به بنادر ایران و تاثیر آنها بر فعالیت های شرکت سینا.

چشم انداز کریدورهای ترانزیتی و تاثیر آن بر فعالیت های شرکت سینا  تصویر چشم انداز کریدورهای ترانزیتی و تاثیر آن بر فعالیت های شرکت سینا

 تصویر بالا کریدورهای ترانزیتی منتهی به بنادر ایران رانشان می دهد .

محور چابهار ـ سرخس: این مسیر که از چابهار آغاز و تا سرخس ادامه‌ می‌یابد، علیرغم امتداد شمالی ـ جنوبی با عنوان محور شرق نیز شناخته می‌شود. این مسیر با عبور از استان‌های خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان کشورهای حوزه‌ی CIS را به اقیانوس هند و آب های آزاد متصل می‌کند. این مسیر با ایجاد دسترسی به بازارهای متنوع بین‌المللی برای این کشورها که به دلیل حصر در خشکی محدودیت هایی برای انتقال کالا دارند، باعث می شود تا ضمن پیشرفت اقتصادی کشورهای حوزه‌ی CIS حجم بار عبوری از ایران نیز افزایش یابد. این امر خود می تواند پیشرفت شرق کشور را در پی داشته باشد. به علاوه این مسیر امکان اتصال به خاک افغانستان از طریق خواف و زابل را نیز دارد. وجود معادن عظیم در خاک افغانستان این پتانسیل را برای خط آهن چابهار ـ زاهدان ـ مشهد فراهم می‌کند که بار معدنی افغانستان را نیز جابجا کند. درحال حاضر محور شرق فاقد خط ریلی است .به همین دلیل علیرغم وجود بازار‌های مصرف مناسب در جنوب و غرب آسیا عمده‌ی تبادل کشورها‌ی حوزه‌ی CIS با کشورهای اروپایی یا چین صورت می گیرد. پروژه خط آهن چابهار- مشهد در سال 89 تعریف شد و در سال 92 به قرارگاه سازندگی خاتم الانبیاء واگذار شد که در حال حاضر تنها فاز اول آن حد فاصل چابهار – ایرانشهر به طول 300 کیلیومتر در حال احداث می باشد که پیش بینی می شود طی دو سال آینده به بهره برداری برسد. هرچند برای اتصال این بندر به خط سراسری ریلی کشور این خط آهن باید از ایرانشهر تا زابل به طول 300 کیلومتر دیگر ادامه یابد.

یکی از برنامه های آتی شرکت سینا حضور در بندر چابهار و سرمایه گذاری دراین بندر می باشد. که در این مسیر رقبای زیادی وجود دارد و اصلی ترین رقیب آنها کشور هند خواهد بود. هندی ها برای دسترسی به بازار افغانستان و کشورهای حوزه CIS تمایل زیادی به سرمایه گذاری در بندر چابهار و استفاده از خاک ایران دارند، چرا که کشورهای چین و پاکستان اجازه استفاده از خاک خود برای دسترسی به بازارهای مذکور را به آنها نمی دهند. در همین راستا ابتدای سال جاری تفاهم نامه ای بین دو کشور برای توسعه این بندر به امضا رسید.

محور بندرعباس ـ اینچه‌برون، امیرآباد، انزلی، آستارا: این مسیر که به کریدور شمال ـ جنوب شهرت یافته است به عنوان مسیر ارتباطی سه کشور هند، ایران و روسیه تعریف شده است. این محور ریلی از بندرعباس آغاز و در بخش شمالی خود به سه شاخه‌ی شرقی، مرکزی و غربی تقسیم می‌شود(شکل-1). شاخه‌ی شرقی این مسیر از طریق مرز اینچه‌برون به ترکمنستان، شاخه‌ی مرکزی از طریق بندر امیر‌آباد به دریای خزر و شاخه‌ی غربی نیز علاوه بر اتصال به بندر انزلی، از طریق مرز آستارا به شبکه‌ی ریلی آذربایجان متصل می شود. در بین سه شاخه مورد اشاره، مسیر مرکزی آن یعنی مسیر بندر امیرآباد دارای خط ریلی می باشد و اخیراً با بهره برداری از خط آهن گرگان- اینچه برون و اتصال شبکه ریلی ایران به ترکمنستان شاخه شرقی نیز به خط ریلی مجهز شده است که بهره برداری از این خط دسترسی ریلی به کشورهای حوزه CIS،چین و روسیه را فراهم کرده است و در حال حاضر ترانزیت بار از مرز اینچه‌برون تا بندر‌عباس از این مسیر امکان پذیر است. که انتظار می رود رفته رفته شاهد افزایش حجم ترانزیت کالا در کریدور شمال-جنوب و افزایش حجم فعالیت بندر شهید رجایی باشیم.

محور بندر بوشهر ـ جلفا، رازی : بندر بوشهر به عنوان یکی دیگر از بنادر جنوبی کشور می‌تواند به عنوان مبدا ورودی بار ترانزیتی در نظر گرفته شود، اما قرار گرفتن در انتهای رشته‌کوه زاگرس باعث خواهد شد تا امکان تعریف مسیر مستقیم ریلی بین این بندر با مرزهای شمالی کشور وجود نداشته باشد. با این حال می‌توان با اتصال این بندر به شبکه‌ی ریلی کشور از طریق امتداد راه‌آهن اصفهان ـ شیراز امکان ترانزیت بار تا مرزهای شمالی کشور ایجاد شود. طبیعی است تا زمان بهره‌برداری از راه‌آهن شیراز ـ بوشهر امکان ترانزیت از طریق مسیرهای جاده‌ای مهیا است. همچنین انتقال ریلی بارها در این محور از طریق بندرعباس نیز امکان پذیر است.که ظرفیت محدود و هزینه بالا از معایب این مسیر ها می باشد.

همانطور که اشاره شد صد درصد عملیات بندر بوشهر در اختیار شرکت سینا می باشد و این شرکت با سرمایه گذاری در توسعه این بندر حداقل 25 ساله در این بندر حضور خواهد داشت. و مهمترین طرح توسعه این بندر مربوط توسعه جزیره نگین می باشد که کاربری عمده ای که برای این مجتمع بندری پیش بینی شده کانتینری است که در کنار آن ترمینال مواد فله مایع برای صادرات و واردات و همچنین نگهداری مشتقات مواد نفتی و مواد شیمیایی پیش بینی شده است. با توجه به افزایش قابل توجه ظرفیت این بندر در آینده اتصال این بندر به خط ریلی کشور ضروری به نظر می رسد. وشاید در صورت تاخیر در انجام این مهم توسعه بندر بوشهر هم توجیه اقتصادی نداشته باشد و با تاخیر انجام شود.

لازم به ذکر است پروژه راه آهن شیراز-بوشهر- عسلویه به طول 630 کیلومتر و در قالب 18 قطعه تعریف شده است، که تنها 4 قطعه از آن اجرایی شده است. و عملیات اجرایی سایر قطعات طی سه سال گذشته متوقف بوده است.

محور بندر امام خمینی ـ شلمچه، خسروی : کوهستانی بودن غرب ایران توسعه‌ی مسیرهای ترانزیتی بویژه خطوط ریلی را در این منطقه با مشکل مواجه کرده است. با این حال اتصال بندر امام خمینی به عنوان یکی از بنادر اصلی ایران به خاک عراق از طریق مرز شلمچه این امکان را فراهم می‌کند تا مسیر کوتاه تری برای اتصال جنوب اروپا به آسیا ایجاد شود.و موجب پیوند ریلی دریای مدیترانه به خلیج فارس می شود. همچنین تکمیل راه‌آهن کرمانشاه و اتصال آن به مرز خسروی این فرصت را فراهم می کند تا ترانزیت بار از مرزهای غربی نیز از طریق خطوط ریلی صورت گیرد. به علاوه این مسیر می‌تواند نقش موثری در انتقال کالاهای عراق به ویژه سوخت تولیدی در این کشور به بازارهای جهانی داشته باشد.

همانطور که ذکر شد ساخت و بهره برداری از پایانه نفتی بندر امام خمینی طی یک قرارداد 25 ساله در سال 88 به شرکت سینا واگذار گردیده است.برای این پایانه دو پست اسکله برای کشتی هایی با ظرفیت 45.000 تن و 24 مخزن 2500 متر مکعبی پیش بینی شده است، که با استفاده از خطوط انتقال مواد، 15 سایت را به اسکله ها متصل می کند. و تکمیل خط آهن بندر امام خمینی –خرمشهر- شلمچه- بصره می تواند تاثیر قابل توجهی بر حجم فعالیت این پایانه نفتی داشته باشد. در حال حاضر قطعه خرمشهر –شلمچه به بهره برداری رسیده است و با روند فعلی پروژه انتظار می رود سایر قطعات طی دو سال آینده به بهره برداری برسند.

بحث و نتیجه گیری

در این گفتار مروری داشتیم بر چشم انداز کریدورهای ترانزیتی منتهی به بنادر ایران با تمرکز بر توسعه خطوط ریلی، و تاثیر آن بر فعالیت های آتی شرکت خدمات بندری سینا. با نگاهی به عملکرد بنادر مهم دنیا و توجه به روند روبه افزایش سیستمهای حمل ونقل ترکیبی ، می توان دریافت که توسعه ی بنادر، بدون توسعه ی شبکه ی ریلی متصل به آنها از سرعت کمتری برخوردار است، چرا که حمل و نقل ریلی یکی از ایمن ترین و در عین حال به دلیل بهره وری در مصرف سوخت و صرفه نسبت به مقیاس یکی از ارزانترین روش های جابجایی کالا می باشد. با نگاهی به بنادر جنوبی کشور نیز ملاحظه می شود بنادر توسعه یافته کشور مانند بندر شهید رجایی و بندر امام خمینی دارای اتصال به شبکه ریلی می باشند، در حالی که بنادر کمتر توسعه یافته مانند بندر بوشهر و چابهار فاقد این مزیت هستند.

با توجه به سرمایه گذاری بلند مدت شرکت سینا در بنادر بوشهر و امام خمینی، توسعه مسیر های ریلی منتهی به این بنادر از اهمیت بیشتری برخوردار است. و در بلند مدت می تواند اثر قابل توجهی بر حجم فعالیت شرکت داشته باشد. راه اندازی خط ریلی بندر امام خمینی- شلمچه- بصره علاوه بر تسریع در ترانزیت کالاهای نفتی عراق ،اتصال ریلی این بندر را به اروپا امکان پذیر خواهد کرد. همچنین اتصال بندر بوشهر به شبکه ریلی علاوه بر تسریع در اجرای طرح توسعه این بندر ، به تحقق موضوع تبدیل شدن این بندر به منطقه آزاد تجاری که در شورایعالی مناطق آزاد و دولت نیز به تصویب رسیده کمک خواهد کرد.

منبع : شرکت کارگزاری نواندیشان بازار سرمایه

منتشر شده در بخش تحلیل کارگزاران و مشاوران سرمایه گذاری برتر بازار بورس سایت تحلیلها

bashgah-banner

مطلب هنوز نظری ندارد

نطر گذاشتن